Europees Haandvest veur regionale talen of talen van minderhejen
t Europees Haandvest veur regionale talen of talen van minderhejen (Engels: European Charter for Regional or Minority Languages) is n verdrag dat op 25 juni 1992 deur t Komitee van Ministers van de Raod van Europa vastesteld wördden en op 1 meert 1998 in warking is etrejen. t Doel van t Haandves is an de ene kaante de bescharming en bevordering van regionale talen en talen van minderhejen as bedreigd onderdeel van t Europees kultureel arfgoed en an de aandere kaante sprekers van regionale talen of talen van minderhejen de meugelikheid te biejen disse talen in zowel t openbaore as persoonlike leven te gebruken.
Kömp an bod |
Erkenning van regionale talen in Nederlaand [bewark]
In 1996 hef de Nederlaandse overheid t Nedersaksies op-egeven onder deel II van t Haandves. Oek bin t Jiddisj en Romani as niet-territoriale talen erkend. t Fries wördden erkend volgens deel III, waordeur t bieveurbeeld in overheidsgeschriften gebruukt mag wörden. t Limburgs wörden in 1997 asnog erkend as regionale taal.
n Verzeuk um t Zeeuws erkend te kriegen as Nederlaands vierde regionale taal hef minister van Binnenlaandse Zaken Johan Remkes in 2004 aofewezen, umdat t Zeeuws histories ezien n dialekt van t Nederlaands is. [1] t Nedersaksies hef daorintegen, ondanks grote invleujen op en van t Hollaands/Nederlaands, zien eigen ontstaonsgeschiedenisse.
Petisie veur n hogere erkenning van t Nedersaksies [bewark]
De Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied (SONT) hef in september 2006 namens de provinsies mit Nedersaksiespraotende inwoeners n petisie bie de laandelike overheid in-eleverd um deel III van t Haandvest oek op t Nedersaksies van toepassing te maken.
t Tiedschrift Onze Taal schreef in september 2007 dat staotssikketaoris van Binnenlaandse Zaken Ank Bijleveld espreuken hef mit de Groningse edeputeren Hans Gerritsen. Uut t gesprek bleek dat t Nedersaksies kans maakten um volgens deel III van t Haandvest erkend te wörden. Mer t ministerie van Binnenlaandse Zaken wol dat disse provinsies eerst n antal zaken onderzeukten. Der mos uuteprakkezeerd wörden hoe n hogere erkenning veur t Nedersaksies kon warken zonder dat de rieksoverheid der an te passe kwam, en hoe ze de burokrasie konnen beparken.
In 2012 hef de minister van Binnenlaandse Zaken Liesbeth Spies an-egeven dat t Nedersaksies niet erkend zal wörden onder deel III van t haandvest, um reden dat t te duur zol wörden um t onder dit deel erkend te kriegen. De provinsies hebben an-egeven hier gien genoggen mee te nemen en deur te blieven striejen.
Laanden die deran meedoon [bewark]
De staand van de bekrachtiging en ondertekening op 1 jannewaori 2011 (bron: [2]).
| Laand | Ondertekening | Bekrachtiging | Gebruukt vanaof | Erkende talen |
|---|---|---|---|---|
 |
||||
 |
||||
 |
11-05-2001 | 25-01-2002 | 01-05-2002 | Assyries, Grieks, Jezidies, Koerdies, Russies |
 |
21-12-2001 | |||
 |
||||
 |
07-09-2005 | 21-09-2010 | 01-01-2011 | Albanees, Duuts, Hongaars, Italiaans, Jiddisj, Ladino, Massedonies, Montenegriens, Oekraïens, Pools, Roemeens, Roetheens, Romani, Sloveens, Slowaaks, Tsjechies, Turks |
 |
||||
 |
12-11-1992 | 26-08-2002 | 01-12-2002 | Armeens |
 |
05-11-1992 | 08-09-2000 | 01-01-2001 | Duuts |
 |
05-11-1992 | 16-09-1998 | 01-01-1999 | Deens, Nederduuts, Nedersorbies, Noord-Fries, Oppersorbies, Romani, Saoterfries |
 |
||||
 |
05-11-1992 | 09-11-1994 | 01-03-1998 | Romani, Samies, Zweeds |
 |
07-05-1999 | |||
 |
||||
 |
||||
 |
05-11-1992 | 26-04-1995 | 01-03-1998 | Duuts, Kroaties, Roemeens, Servies, Sloveens, Slowaaks |
 |
||||
 |
07-05-1999 | |||
 |
27-06-2000 | |||
 |
05-11-1997 | 05-11-1997 | 01-03-1998 | Hongaars, Italiaans, Oekraïens, Roetheens, Servies, Slowaaks, Tsjechies |
 |
||||
 |
05-11-1992 | 18-11-1997 | 01-03-1998 | Gien te erkennen talen anwezig |
 |
||||
 |
05-11-1992 | 22-06-2005 | 01-10-2005 | Gien te erkennen talen anwezig |
 |
25-07-1996 | |||
 |
05-11-1992 | |||
 |
11-07-2002 | |||
 |
||||
 |
22-03-2005 | 15-02-2006 | 06-06-2006 | Albanees, Romani |
 |
05-11-1992 | 02-05-1996 | 01-03-1998 | Fries, Jiddisj, Limburgs, Nedersaksies, Romani |
 |
05-11-1992 | 10-11-1993 | 01-03-1998 | Samies |
 |
02-05-1996 | 19-09-2005 | 01-01-2006 | Bulgaars, Duuts, Gagaoezies, Grieks, Hongaars, Jiddisj, Krimtetaars, Moldavies, Pools, Roemeens, Russies, Slowaaks en Wit-Russies. |
 |
05-11-1992 | 28-06-2001 | 01-10-2001 | Burgenlaandkroaties, Hongaars, Romani, Sloveens, Slowaaks, Tsjechies |
 |
12-05-2003 | 12-02-2009 | 01-06-2009 | Armeens, Duuts, Hebreeuws, Jiddisj, Karaïties, Kasjoebies, Litouws, Oekraïens, Roetheens, Romani, Russies, Slowaaks, Tataars, Tsjechies, Wit-Russies |
 |
||||
 |
17-07-1995 | 29-01-2008 | 01-05-2008 | Albanees, Armeens, Bulgaars, Duuts, Grieks, Hongaars, Italiaans, Jiddisj, Kroaties, Massedonies, Pools, Roetheens, Romani, Russies, Servies, Slowaaks, Tataars, Tsjechies, Turks, Oekraïens |
 |
10-05-2001 | |||
 |
||||
 |
22-03-2005 | 15-02-2006 | 01-06-2006 | Albanees, Bosnies, Bulgaars, Hongaars, Kroaties, Oekraïens, Roemeens, Roetheens, Romani, Slowaaks |
 |
03-07-1997 | 04-10-2000 | 01-01-2001 | Hongaars, Italiaans, Romani |
 |
20-02-2001 | 05-09-2001 | 01-01-2002 | Bulgaars, Duuts, Hongaars, Kroaties, Oekraïens, Pools, Roetheens, Romani, Tsjechies |
 |
05-11-1992 | 09-04-2001 | 01-08-2001 | Baskies, Katalaans, Galisies |
 |
09-11-2000 | 15-11-2006 | 01-03-2007 | Duuts, Pools, Romani, Slowaaks |
 |
||||
 |
02-03-2000 | 27-03-2001 | 01-07-2001 | Kornies, Iers-Gaols, Kumries (Welsh), Manx-Gaols, Schots en Ulster-Schots, Schots-Gaols |
 |
09-02-2000 | 09-02-2000 | 01-06-2000 | Fins, Jiddisj, Romani, Samies, Tornedalfins |
 |
08-10-1993 | 23-12-1997 | 01-04-1998 | Italiaans, Reto-Romaans |
