Europees Haandvest veur regionale talen of talen van minderhejen

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk

t Europees Haandvest veur regionale talen of talen van minderhejen (Engels: European Charter for Regional or Minority Languages) is n verdrag dat op 25 juni 1992 deur t Komitee van Ministers van de Raod van Europa vastesteld wördden en op 1 meert 1998 in warking is etrejen. t Doel van t Haandves is an de ene kaante de bescharming en bevordering van regionale talen en talen van minderhejen as bedreigd onderdeel van t Europees kultureel arfgoed en an de aandere kaante sprekers van regionale talen of talen van minderhejen de meugelikheid te biejen disse talen in zowel t openbaore as persoonlike leven te gebruken.

Erkenning van regionale talen in Nederlaand[bewark | bronkode bewarken]

In 1996 hef de Nederlaandse overheid t Nedersaksies op-egeven onder deel II van t Haandves. Oek bin t Jiddisj en Romani as niet-territoriale talen erkend. t Fries wördden erkend volgens deel III, waordeur t bieveurbeeld in overheidsgeschriften gebruukt mag wörden. t Limburgs wörden in 1997 asnog erkend as regionale taal.

n Verzeuk um t Zeeuws erkend te kriegen as Nederlaands vierde regionale taal hef minister van Binnenlaandse Zaken Johan Remkes in 2004 aofewezen, umdat t Zeeuws histories ezien n dialekt van t Nederlaands is. [1] t Nedersaksies hef daorintegen, ondanks grote invleujen op en van t Hollaands/Nederlaands, zien eigen ontstaonsgeschiedenisse.

Petisie veur n hogere erkenning van t Nedersaksies[bewark | bronkode bewarken]

De Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied (SONT) hef in september 2006 namens de provinsies mit Nedersaksiespraotende inwoeners n petisie bie de laandelike overheid in-eleverd um deel III van t Haandvest oek op t Nedersaksies van toepassing te maken.

t Tiedschrift Onze Taal schreef in september 2007 dat staotssikketaoris van Binnenlaandse Zaken Ank Bijleveld espreuken hef mit de Groningse edeputeren Hans Gerritsen. Uut t gesprek bleek dat t Nedersaksies kans maakten um volgens deel III van t Haandvest erkend te wörden. Mer t ministerie van Binnenlaandse Zaken wol dat disse provinsies eerst n antal zaken onderzeukten. Der mos uuteprakkezeerd wörden hoe n hogere erkenning veur t Nedersaksies kon warken zonder dat de rieksoverheid der an te passe kwam, en hoe ze de burokrasie konnen beparken.

In 2012 hef de minister van Binnenlaandse Zaken Liesbeth Spies an-egeven dat t Nedersaksies niet erkend zal wörden onder deel III van t haandvest, um reden dat t te duur zol wörden um t onder dit deel erkend te kriegen. De provinsies hebben an-egeven hier gien genoggen mee te nemen en deur te blieven striejen.

Laanden die deran meedoon[bewark | bronkode bewarken]

De staand van de bekrachtiging en ondertekening op 1 jannewaori 2011 (bron: [2]).

Laand Ondertekening Bekrachtiging Gebruukt vanaof Erkende talen
Albanië
Albanië
       
Andorra
Andorra
       
Armenië
Armenië
11-05-2001 25-01-2002 01-05-2002 Assyries, Grieks, Jezidies, Koerdies, Russies
Azerbeidzjan
Azerbeidzjan
21-12-2001      
België
België
       
Bosnië-Herzegovina
Bosnië-Herzegovina
07-09-2005 21-09-2010 01-01-2011 Albanees, Duuts, Hongaars, Italiaans, Jiddisj, Ladino, Massedonies, Montenegriens, Oekraïens, Pools, Roemeens, Roetheens, Romani, Sloveens, Slowaaks, Tsjechies, Turks
Bulgarije
Bulgarije
       
Cyprus
Cyprus
12-11-1992 26-08-2002 01-12-2002 Armeens
Denemarken
Denemarken
05-11-1992 08-09-2000 01-01-2001 Duuts
Duutslaand
Duutslaand
05-11-1992 16-09-1998 01-01-1999 Deens, Nederduuts, Nedersorbies, Noord-Fries, Oppersorbies, Romani, Saoterfries
Estlaand
Estlaand
       
Finlaand
Finlaand
05-11-1992 09-11-1994 01-03-1998 Romani, Samies, Zweeds
Frankriek
Frankriek
07-05-1999      
Georgië
Georgië
       
Griekenlaand
Griekenlaand
       
Hongerije
Hongerije
05-11-1992 26-04-1995 01-03-1998 Duuts, Kroaties, Roemeens, Servies, Sloveens, Slowaaks
Ierlaand
Ierlaand
       
Ieslaand
Ieslaand
07-05-1999      
Italië
Italië
27-06-2000      
Kroatië
Kroasië
05-11-1997 05-11-1997 01-03-1998 Hongaars, Italiaans, Oekraïens, Roetheens, Servies, Slowaaks, Tsjechies
Letlaand
Letlaand
       
Liechtenstein
Liechtenstein
05-11-1992 18-11-1997 01-03-1998 Gien te erkennen talen anwezig
Litouwen
Litouwen
       
Luxemburg
Luxemburg
05-11-1992 22-06-2005 01-10-2005 Gien te erkennen talen anwezig
Massedonië
Massedonië
25-07-1996      
Malta
Malta
05-11-1992      
Moldavië
Moldavië
11-07-2002      
Monako
Monako
       
Montenegro
Montenegro
22-03-2005 15-02-2006 06-06-2006 Albanees, Romani
Nederlaand
Nederlaand
05-11-1992 02-05-1996 01-03-1998 Fries, Jiddisj, Limburgs, Nedersaksies, Romani
Noorwegen
Noorwegen
05-11-1992 10-11-1993 01-03-1998 Samies
Oekraïne
Oekraïne
02-05-1996 19-09-2005 01-01-2006 Bulgaars, Duuts, Gagaoezies, Grieks, Hongaars, Jiddisj, Krimtetaars, Moldavies, Pools, Roemeens, Russies, Slowaaks en Wit-Russies.
Oostenriek
Oostenriek
05-11-1992 28-06-2001 01-10-2001 Burgenlaandkroaties, Hongaars, Romani, Sloveens, Slowaaks, Tsjechies
Pole
Polen
12-05-2003 12-02-2009 01-06-2009 Armeens, Duuts, Hebreeuws, Jiddisj, Karaïties, Kasjoebies, Litouws, Oekraïens, Roetheens, Romani, Russies, Slowaaks, Tataars, Tsjechies, Wit-Russies
Portugal
Portugal
       
Roemenië
Roemenië
17-07-1995 29-01-2008 01-05-2008 Albanees, Armeens, Bulgaars, Duuts, Grieks, Hongaars, Italiaans, Jiddisj, Kroaties, Massedonies, Pools, Roetheens, Romani, Russies, Servies, Slowaaks, Tataars, Tsjechies, Turks, Oekraïens
Ruslaand
Ruslaand
10-05-2001      
San Marino
San Marino
       
Servië
Servië
22-03-2005 15-02-2006 01-06-2006 Albanees, Bosnies, Bulgaars, Hongaars, Kroaties, Oekraïens, Roemeens, Roetheens, Romani, Slowaaks
Slovenië
Slovenië
03-07-1997 04-10-2000 01-01-2001 Hongaars, Italiaans, Romani
Slowekije
Slowekije
20-02-2001 05-09-2001 01-01-2002 Bulgaars, Duuts, Hongaars, Kroaties, Oekraïens, Pools, Roetheens, Romani, Tsjechies
Spanje
Spanje
05-11-1992 09-04-2001 01-08-2001 Baskies, Katalaans, Galisies
Tsjechië
Tsjechië
09-11-2000 15-11-2006 01-03-2007 Duuts, Pools, Romani, Slowaaks
Turkije
Turkije
       
Verenig Koninkriek
Verenig Koninkriek
02-03-2000 27-03-2001 01-07-2001 Kornies, Iers-Gaols, Kumries (Welsh), Manx-Gaols, Schots en Ulster-Schots, Schots-Gaols
Zweden
Zweden
09-02-2000 09-02-2000 01-06-2000 Fins, Jiddisj, Romani, Samies, Tornedalfins
Zwitserlaand
Zwitserlaand
08-10-1993 23-12-1997 01-04-1998 Italiaans, Reto-Romaans

Uutgaonde verwiezing[bewark | bronkode bewarken]

Referensies[bewark | bronkode bewarken]

  1. http://www.vandale.nl/nieuws/taalnieuws/72978
  2. Raod van Europa