Europees Haandves veur regionale talen of talen van minderheen

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie

't Europees Haandves veur regionale talen of talen van minderheen (Engels: European Charter for Regional or Minority Languages) is een verdrag dat op 25 juni 1992 deur 't Comité van Ministers van de Raod van Europa vastesteld wönnen en op 1 meert 1998 in warking etrejen is. 't Doel van 't Haandves is an d' ene kaante de bescharming en bevordering van regionale talen en talen van minderheen as bedreig onderdeel van 't Europees cultureel arfgoed en an d' aandere kaante sprekers van regionale talen of talen van minderheen de meugelijkheid te biejen disse talen in zowel 't openbaore as persoonlijke leven te gebruken.

Onderwarpen

1 Erkenning van regionale talen in Nederlaand
2 Petisie veur een hogere erkenning van 't Nedersaksisch
3 Lanen dee deran meedoon
4 Uutgaonde verwiezing
5 Rifferenties

[bewark] Erkenning van regionale talen in Nederlaand

In 1996 hef de Nederlaanse overheid 't Nedersaksisch op-egeven onder deel II van 't Haandves. Oek bin 't Jiddisch en Romani as neet-terretoriale talen erkend. 't Fries wönnen erkend volgens deel III, waordeur 't bieveurbeeld in overheidsgeschriffen gebruuk mag wonnen. 't Limburgs wönnen in 1997 asnog erkend as regionale taal.

Een verzeuk um 't Zeeuws erkend te kriegen as Nederlaans vierde regionale taal hef minister van Binnenlaanse Zaken Johan Remkes in 2004 of-ewezen, umdat 't Zeeuws historisch ezien een dialek van 't Nederlaans is. ^[1] 't Nedersaksisch hef daorintegen, ondanks grote invleujen op en van 't Hollaans/Nederlaans, zien eigen ontstaonsgeschiedenisse.

[bewark] Petisie veur een hogere erkenning van 't Nedersaksisch

De Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied (SONT) hef in september 2006 namens de previnsies mit Nedersaksischpraotende inwoeners een petisie bie de laandelijke overheid in-eleverd um deel III van 't Haandves oek op 't Nedersaksisch van toepassing te maken.

't Tiedschrif Onze Taal schreef in september 2007 dat staotssikketaoris van Binnenlaanse Zaken Ank Bijleveld espreuken hef mit de Grunningse edippeteren Hans Gerritsen. Uut 't gesprek bleek dat 't Nedersaksisch kans maak um volgens deel III van 't Haandves erkend te wonnen. Mar 't ministerie van Binnenlaanse Zaken wil dat disse previnsies eers een koppel zaken onderzeuk. Der mut uut-eprakkezeerd wonnen ho een hogere erkenning veur 't Nedersaksisch kan warken zonder dat de rieksoverheid der an te passe kump, en ho ze de burocrasie beparken kunnen.

[bewark] Lanen dee deran meedoon

De stand van de ratificasie en ondertekening op 15 november 2006 (bron: ^[2]).

Laand	Ondertekening	Ratificasie	Van krach	Erkende talen
Albanië
Andorra
Armenië	11-05-2001	25-01-2002	01-05-2002	Assyrisch, Grieks, Jezidisch, Koerdisch, Russisch
Azerbeidzjan	21-12-2001
België
Bosnië-Herzegovina	07-09-2005
Bulgerije
Cyprus	12-11-1992	26-08-2002	01-12-2002	Armeens
Denemarken	05-11-1992	08-09-2000	01-01-2001	Duuts
Duutslaand	05-11-1992	16-09-1998	01-01-1999	Deens, Nederduuts, Nedersorbisch, Noord-Fries, Oppersorbisch, Romani, Saoterfries
Estlaand
Finlaand	05-11-1992	09-11-1994	01-03-1998	Romani, Samisch, Zweeds
Frankriek	07-05-1999
Georgië
Griekenlaand
Hongerije	05-11-1992	26-04-1995	01-03-1998	Duuts, Kroatisch, Roemeens, Servisch, Sloveens, Slowaaks
Ierlaand
Ieslaand	07-05-1999
Italië	27-06-2000
Kroasië	05-11-1997	05-11-1997	01-03-1998	Hongaars, Italiaans, Oekraïens, Roetheens, Servisch, Slowaaks, Tsjechisch
Letlaand
Liechtenstein	05-11-1992	18-11-1997	01-03-1998	Gien te erkennen talen anwezig
Litouwen
Luxemburg	05-11-1992	22-06-2005	01-10-2005	Gien te erkennen talen anwezig
Macedonië	25-07-1996
Malta	05-11-1992
Moldavië	11-07-2002
Monaco
Montenegro	22-03-2005	15-02-2006	06-06-2006	Albenees, Romani
Nederlaand	05-11-1992	02-05-1996	01-03-1998	Fries, Jiddisch, Limburgs, Nedersaksisch, Romani
Noorwegen	05-11-1992	10-11-1993	01-03-1998	Samisch
Oekraïne	02-05-1996	19-09-2005	01-01-2006	?
Oostenriek	05-11-1992	28-06-2001	01-10-2001	Burgenlaandkroatisch, Hongaars, Romani, Sloveens, Slowaaks, Tsjechisch
Polen	12-05-2003
Portugal
Roemenië	17-07-1995
Ruslaand	10-05-2001
San Marino
Servië	22-03-2005	15-02-2006	01-06-2006	Albenees, Bosnisch, Bulgaars, Hongaars, Kroatisch, Oekraïens, Roemeens, Roetheens, Romani, Slowaaks
Slovenië	03-07-1997	04-10-2000	01-01-2001	Hongaars, Italiaans, Romani
Slowekije	20-02-2001	05-09-2001	01-01-2002	Bulgaars, Duuts, Hongaars, Kroatisch, Oekraïens, Pools, Roetheens, Romani, Tsjechisch
Spanje	05-11-1992	09-04-2001	01-08-2001	Baskisch, Kattelaans, Galicisch
Tsjechië	09-11-2000	15-11-2006	01-03-2007	Duuts, Pools, Romani, Slowaaks
Turkije
Verenig Koninkriek	02-03-2000	27-03-2001	01-07-2001	Cornisch, Iers-Gaelisch, Kymrisch (Welsh), Manx-Gaelisch, Schots en Ulster Schots, Schots-Gaelisch
Zweden	09-02-2000	09-02-2000	01-06-2000	Fins, Jiddisch, Romani, Samisch, Tornedalfins
Zwitserlaand	08-10-1993	23-12-1997	01-04-1998	Italiaans, Reto-Romaans