Brogge (bouwwark)
Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Een brogge is meestentieds een verbiending over een revier of een aander waoter, een oeververbiending, mar kan oek een verbiending ween over een kloof. Een brogge wonnen, as 't over een aandere weg of spoorliende hinne geet, oek wel een viaduk eneumd. Een aquaduk is een brogge waorover gien verkeer geet, mar waor wè waoter overhinne streump.
[bewark] Geschiedenisse
De eerste broggen wanen eenvoudige houten stammen of planken dee gebruuk wönnen um over een kleine beek hinne te koemen. Daornao wönnen der broggen van steen emaak, dee eigenlijks allinnig bedoeld wanen um 't hout te ondersteunen. De boogbrogge van netuursteen mit cement wönnen veur 't eers gebruuk deur de Romeinen. Veule van disse broggen hemmen de eeuwen deurstaon. Van keien emetselen broggen verschenen nao de Romeinse tied.
Mit de koms van de industriële revelusie verschenen in de 19e eeuw smeediezeren broggen, mar eers nao de uutviending van staol wönnen 't meugelijk ech lange broggen te gaon maken. Tegensworig wonnen oek veule broggen emaak van beton. De broggetechniek ontwikkelt zich alsmar veerder en de broggen wonnen dan oek alsmar langer.
[bewark] Nedersaksisch
- Achterhoeks: brugge
- Drèents: brog(ge), brug(ge)
- Grunnegs: brog, brug(ge), badde
- Stellingwarfs: brogge
- Tweants: brugge
- Veluws: brog(ge), brug(ge)
