Breevoort

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie

Breevoort

Stad in Nederlaand


(Vlagge van Breevoort)		(Woapen van Breevoort)

- Laand

km²}}

- Water

{{{oppervlak water}}} km²

Antal inwoners
Inwoners per km²

1.525 (1 januari 2008)
inw./km²

Geografische koördinoaten

51°'57"' NB 6°37"' OL

Belangrieke verkeersoaders

N318

Netnummer

0543

Poscodes

7126

Officiële webstea

www.bredevoort.nu

Breevoort deur Jan de Beijer op 14 augustus 1743

Breevoort (Nederlands: Bredevoort) is de enige plaatse met stadsrechten in de gemeente Aalten in den Achterhook, previnsie Gelderland in Nederland.

't Olde vestingstadjen Breevoort is vanof 1818 deel van de gemeente Aalten. In de middeleeuwn was et stadjen de woonplaatse van borgmannen. Dizze kearls waren de verdeadigers van et vroggere kasteel Breevoort. De heern van Breevoort hebt van den veurmoaligen veurburchte nen heavig umstreden veste emaakt dee van 1326 tot 1795 heufdstad van de heerlekheid Breevoort was (vandage gemeenten Aalten en Wenterswiek). De Grote Grachte en 't Möllebastion herinnert nog an dizze tied.

De grootheid van Breevoort blik deroet dat könningin Beatrix nog altied den titel "Vrouwe van Bredevoort" drög. De mölle van Breevoort hef de name "Prins van Oranje", waoruut ok de verbondenheid met 't Huus van Oranje blik.

Hendrickje Stoffels (Breevoort, 1626 - Amsterdam, 1663) is de bekendste Breevoortse van geboarte. Zi-j was in de 17de eeuwe skildersmodel en leavenspartner van Rembrandt van Rijn.

Teggenwoordig is Breevoort laandelek veural bekand as bookestad. Den jaorleksen gondelvoarte in et leste weakende van augustus en et eerste weakende van september trök altied völle kiekers.

[bewark] Geskiednis

Breevoort kump veur et eerst veur op de lieste met bezittingen van den eertsbiskop van Keulen van 1188, den 3 andelen hef van et kasteel Breevoort. Bi-j de heerlekheid Breevoort heurden noast et kasteel met veurburcht ok de darpen Aalten, Dinsper en Wenterswiek met eure buurtschoppen. Noa Herman en Johan van Breevoort arfden den graaf van Lohn en den graaf van Steinfurt beiden n deel van de heerlekheid.

Noadat den graaf van Steinfurt zien deal verkoch had an den biskop van Münster en den graaf van Lohn zien deal oavergaf an den graaf van Gelre, begon den stried um et hele bezit van de heerlekheid Breevoort, tussen Münster en Gelre. Den stried duurden meer as 200 joar. Vanof 1326 kwam Breevoort feitelek under Gelders beheer.

[bewark] Muntrecht

Munt 800 joar Breevoort.

In 1350 kreg Breevoort muntrecht. Den muntheer was Kastelein Gerard Vullinc. Vullinc leet umstreaks 1350 op eigen name kwart groten sloan noar et veurbeeld van de munten van Reinald II van Gelre (1326 – 1343). (Woardeur Breevoort vandage den dag nog altied et recht hef um munten te sloan, zoas in 1988 tiedens et 800 joar bestoan)

Den hertog van Gelre verpandt in 1388 de heerlekheid Breevoort an Hendrik III van Gemen, weens zönne en kleinzönne ok pandheren van Breevoort waren. In 1388 kreg Breevoort veur de tweede kere stadsrechten.

[bewark] Maarten van Rossum

Tussen 1492 en 1526 was den graaf van Steinfurt pandheer, woarnoa et bestuur wier rechtstreeks under den Geldersen hartog kwam, totdat den letsten wödden verslagen deur Keizer Karel V, den doardeur 'Heer van Breevoort' wodden. In dee tied is Maarten van Rossum pandheer van Breevoort zowal under den letsten hartog as under Keizer Karel V. Maarten van Rossum verni-jden neet länge doarnoa de olde middeleeuwse stad noar in de veir dee tied ni-jst gangboare verstarkingen: met vestingwarken en eerden wallen; de olde stadsmure was neet langer bestaand teggen et kriegsgewald van dee tied.

[bewark] Huus van Oranje

Noa keizer Karel V wöd könnink Filips II heer van Breevoort en hi-j deed de heerlekheid Breevoort in 1562 in pand an Diederik van Bronckhorst Batenburg in Anholt. Noa de ofzwering van Filips II wödden de Stoaten van Gelre 'Heer van Breevoort' en dee stelden in 1612 Prins Maurits an as pandhere, den doarveur 50.000 goldguldens mos betalen. In 1696 wodden de Heerlekheid deur de Stoaten van Gelre egoaven an könnink-stadholder Willem III. Zo kwam de heerlekheid Breevoort helemoal in bezit van de Nassaus. Ene van de titels van Könningin Beatrix is doardeur nog altied 'vrouwe van Bredevoort'. Breevoort was in dee tied éne van de stemhebbende steadn in et Groafschap Zutfent, wat blik uut den "Gedenkzuyl der verenigde 7 Nederlanden" van J.G. Visser uut 1795.

Breevoort met vestingwarken in 1734

De vestenstad Breevoort had nen strategiesen ligging tussen zwoar begoanboare brookgebeeden. Tiedens den Tachtigjoarigen Oorlog wödden Breevoort meerdere moalen beleagerd en veroaverd. In 1597 veroaverden Maurits de stad.

Der besteet ok ne ziede "Beleg van Breevoort (1597)" met meer informatie oaver dit onderwarp

Der besteet ok ne ziede "Beleg van Breevoort (1606)" met meer informatie oaver dit onderwarp

Ok deur de belegeringen van Grolle hebt de leu in Breevoort völle last ehad, zoas in 1627.^[1]

[bewark] Kruuttoornramp

In 1646 sloog den bliksem in den kruuttoorn, woardeur et kasteel ontploften en 40 leu omkwamen. Hierbi-j bevonden zich den droste Haersolte van Breevoort en zien gezin. Slechts ene zönne, Anthonie, was neet thuus en oaverleafden den ramp.

Der besteet ok ne ziede "Kruuttoornramp (Breevoort)" met meer informatie oaver dit onderwarp

In 1818 wödden de gemeente Breevoort opeheaven en vanof dee tied völt de stad Breevoort under de gemeente Aalten.

In 1986 wödden et stadsgezicht van Breevoort bescharmd verkloard.

In 1993 wödden Breevoort de Nederlaandse bookenstad.

[bewark] Woapen

Et olde woapen is in onbruuk geraakt deur de machtsovernoames deur de tied hen. Teggenwoordig wödt et woapen van noazoaten van de familie "van Brevoort" dat in Amerika bewaard is ebleaven vanof 1988 evoerd. Dat wierd in gebruuk enommen ter geleagenheid van de viering van 800 joar Breevoort.